PSAROKOKALO MAGAZINE, LIVE ACTION
WILD
Επανακτημένη Πρωτόγονη Γυναικεία Ψυχή
Συνεντεύξεις: Ελένη Βεργέτη & Ariane Labed
«Η ταινία αποτυπώνει το εσωτερικό ταξίδι μιας γυναίκας εγκλωβισμένης σε ένα δωμάτιο ξενοδοχείου με τον νεκρό εραστή της, καθώς διασχίζει άγρια όνειρα και μνήμες, για να οδηγηθεί σταδιακά στην ελευθερία.»
Στον απόηχο της επιτυχίας της στο 18ο Psarokokalo Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου Μικρού Μήκους— όπου απέσπασε το Βραβείο Καλύτερης Ελληνικής Μικρού Μήκους Ταινίας—η ταινία «Άγρια» (Wild) στέκεται ως μια καθηλωτική, οργανική εξερεύνηση του τραύματος, του μύθου και της απελευθέρωσης.
Σε σενάριο και σκηνοθεσία της Ελένης Βεργέτη (Silence 6-9, I, the house), παραγωγή της Horsefly Films (Γιώργος Τσούργιαννης) μαζί με τη Βεργέτη, και με την υποστήριξη του Creative Europe MEDIA, η ταινία διακρίνεται για την επιβλητική σωματική ερμηνεία της Ariane Labed δίπλα στον Μάκη Παπαδημητρίου.
Με την ατμοσφαιρική φωτογραφία του Θοδωρή Μιχόπουλου, το ρευστό μοντάζ της Μυρτώς Καρρά και τη μουσική σύνθεση του Θεόδωρου Ψυχογιού, η «Άγρια» μετατρέπει ένα κλειστό δωμάτιο ξενοδοχείου σε έναν μεταφυσικό ενδιάμεσο χώρο καθαρμού. Ένα τοπίο όπου ένα καμένο δάσος γίνεται βωμός αναγέννησης και η πληγωμένη γυναικεία ψυχή επανακτά τη χαμένη της διαίσθηση.
Συνομιλήσαμε με τη σκηνοθέτιδα Ελένη Βεργέτη και την πρωταγωνίστρια Ariane Labed για την εικαστική αρχιτεκτονική του πένθους, τη δημιουργική δύναμη της απομόνωσης και τη βαθύτερη σημασία της επιστροφής στην «αγριότητα».
Ελένη Βεργέτη
Η Αρχιτεκτονική της Αναγέννησης
Το δωμάτιο του ξενοδοχείου λειτουργεί σχεδόν ως ένας παράλληλος, μεταφυσικός χώρος—ένα καθαρτήριο ανάμεσα στο τραύμα και την αναγέννηση. Πώς προσεγγίσατε σκηνοθετικά και εικαστικά (σε συνεργασία με τον Θοδωρή Μιχόπουλο) την πρόκληση να μετατρέψετε έναν κλειστό, «κλειστοφοβικό» χώρο σε ένα πεδίο εσωτερικής εξέγερσης;
Ελένη Βεργέτη: Στην ταινία συνυπάρχουν παράλληλα δύο κόσμοι. Ο ρεαλιστικός κόσμος του ξενοδοχείου και ο ονειρικός, «κάτω κόσμος», αυτός της μεταμόρφωσης και της περιπλάνησης. Η πληγωμένη γυναικεία φύση αποτυπώνεται συμβολικά μέσα από τις εικόνες ενός καμένου δάσους, το οποίο θα αναγεννηθεί —κι αυτό όπως κι εκείνη— μέσα από τις στάχτες του.
Η ηρωίδα, χαμένη ανάμεσα σε αυτούς τους δύο κόσμους, ψάχνει τα πατήματά της μέχρι την Έξοδο. Επομένως, όλες οι δράσεις της μέσα στο δωμάτιο λειτουργούν ως μικρές τελετουργικές απόπειρες αποχαιρετισμού και προετοιμασίας για την επανάκτηση της ελευθερίας της. Το δωμάτιο μετατρέπεται σε κιβωτό αναμνήσεων και φαντασμάτων, έναν μεταβατικό χώρο μετασχηματισμού, όπου η σχέση με τον νεκρό εραστή της ολοκληρώνει τον κύκλο της προτού τον εγκαταλείψει οριστικά.
Με τον Θοδωρή [Μιχόπουλο] και την Ariane [Labed] είχαμε από την αρχή μια σχέση πολύ βαθιάς εμπιστοσύνης και ελευθερίας. Υπήρχε ένα βασικό ντεκουπάζ, αλλά στο γύρισμα προέκυψαν και από τους δύο πιο οργανικές και αυτοσχεδιαστικές στιγμές. Το «ευχαριστώ» είναι λίγο για τη συνεργασία, τη στήριξη και τη συμβολή τους!
Στο σημείωμα σκηνοθέτη αναφέρεις την ανάγκη επανασύνδεσης με την πρωτόγονη, «άγρια» γυναικεία φύση που έχει υποστεί καταπίεση και βία. Πώς ορίζεις αυτή την «αγριότητα»; Είναι η επιστροφή στο ένστικτο ο μόνος δρόμος για να θεραπευτεί το καταπιεσμένο τραύμα μιας κακοποιητικής σχέσης;
Ε.Β.: Η «αγριότητα» μιας γυναίκας, όπως την αντιλαμβάνομαι, δεν έχει καμία σχέση με τη βία—εκτός αν απειληθεί η ζωή της. Κατά βάση, η «άγρια» γυναίκα είναι η αφυπνισμένη, σοφή γυναίκα· εκείνη που συνδέεται με την καρδιά της και που, μέσα από αυτή τη σύνδεση, ξαναβρίσκει τη χαμένη διαίσθηση και την τόσο καταπιεσμένη—ανά τους αιώνες—ελευθερία της.
«Η "αγριότητα" λοιπόν είναι πιο πολύ μια πράξη "ενθύμησης": η στιγμή κατά την οποία μια γυναίκα παύει να ζει σύμφωνα με τους φόβους που της επιτάσσουν οι πατριαρχικές δομές και αρχίζει να ανακαλύπτει εκ νέου τον αυθεντικό της εαυτό.»
Μέσα από αυτό το μακρύ και συχνά επώδυνο ταξίδι «επιστροφής», προκύπτει αναπόφευκτα και η ίαση.
Η ταινία κινείται ανάμεσα σε άγρια όνειρα, μνήμες και την πραγματικότητα. Πώς δουλέψατε με τη μοντέρ Μυρτώ Καρρά ώστε να χτίσετε αυτόν τον ρευστό ρυθμό, όπου το παρελθόν και το παρόν συνυπάρχουν στον ψυχισμό της ηρωίδας;
Ε.Β.: Από την πρώτη στιγμή της συγγραφής του σεναρίου, ήθελα να αποφύγω συνειδητά να δημιουργήσω μια ρεαλιστική ταινία. Η αφήγηση ήταν σχεδιασμένη έτσι ώστε το μέσα και το έξω, το όνειρο και η πραγματικότητα, να συνδιαλέγονται αδιάκοπα, εφόσον αποτελούν διαφορετικές εκφάνσεις της ίδιας ψυχικής κατάστασης της κοπέλας.
Για αυτό δεν ακολούθησα το κυρίαρχο σύστημα της γραμμικότητας μιας ιστορίας, αλλά έναν πιο συνειρμικό, αφηγηματικό χρόνο, με βάση το συναίσθημα, τη μνήμη, το τραύμα και τη διαίσθηση αυτής της γυναίκας. Με τη Μυρτώ πειραματιστήκαμε πάνω στην ήδη υπάρχουσα δομή του σεναρίου και ο ρυθμός γεννήθηκε από την προσπάθεια να διατηρηθεί η οργανική συνύπαρξη των δύο κόσμων, ώστε ο θεατής να βιώνει τις εσωτερικές μετατοπίσεις του χαρακτήρα, χωρίς αυστηρά όρια ανάμεσα στο πραγματικό και το ονειρικό.
Η ταινία απέσπασε το Βραβείο Καλύτερης Ελληνικής Μικρού Μήκους Ταινίας στο 18ο Psarokokalo ISFF. Τι σημαίνει για εσάς αυτή η αναγνώριση και ποιο είναι το αποτύπωμα που ελπίζετε να αφήσει η «Άγρια» στους θεατές;
Ε.Β.: Η διάκριση ήταν τελείως απρόσμενη και η χαρά μου τεράστια! Συγκινούμαι όταν βλέπω ότι η «Άγρια» βρίσκει το χώρο της μέσα στο κινηματογραφικό τοπίο. Εύχομαι να λειτουργήσει ως ένας εσωτερικός καθρέφτης, που θα φέρει γυναίκες και άνδρες σε επαφή με τις δικές τους πληγές και προσωπικές μεταμορφώσεις. Και για μένα αυτό ακριβώς υπήρξε η ταινία: η πύλη μιας προσωπικής διαδρομής μετασχηματισμού.
Ariane Labed
Η Γλώσσα της Σωματικότητας
Η ερμηνεία σας χαρακτηρίζεται από μια ωμή, οργανική σωματικότητα. Πώς προσεγγίσατε έναν ρόλο όπου το ίδιο το σώμα καλείται να σηκώσει το βάρος του τραύματος, του πένθους και της σταδιακής αφύπνισης μιας πρωτόγονης δύναμης μέσα σε ένα τόσο περιορισμένο περιβάλλον;
Ariane Labed: Συχνά προσεγγίζω τους χαρακτήρες μέσα από τη σωματικότητα, αλλά στη συγκεκριμένη περίπτωση ήταν προφανώς η κεντρική «γλώσσα» της ταινίας.
Η ηρωίδα αποτελεί κατά κάποιον τρόπο την αναπαράσταση μιας «αντίδρασης»—ίσως τη φαντασίωση μιας αντίδρασης. Αυτής που πιθανότατα δεν μπόρεσε να έχει όταν βρισκόταν αντιμέτωπη με την κακοποίηση.
Αυτό έπρεπε να εκδηλωθεί μέσα από μια ενστικτώδη, σχεδόν ακατέργαστη προσέγγιση. Γνωρίζω την Ελένη εδώ και χρόνια και θεωρώ ότι έχουμε μια αμοιβαία κατανόηση για το είδος της «γλώσσας» που ήθελε να δημιουργήσει. Αυτή η ταινία είναι, πάνω απ' όλα, μια σωματική εμπειρία.
Στο μεγαλύτερο μέρος της ταινίας, η πρωταγωνίστρια έρχεται αντιμέτωπη με μια έντονη απομόνωση, τον εγκλεισμό και τις σκιές του παρελθόντος.
Πώς διαχειριστήκατε αυτή την αίσθηση μοναξιάς στην ερμηνεία σας και πώς χρησιμοποιήσατε τη σιωπή ως βασικό δραματουργικό εργαλείο;
A.L.: Ίσως αυτό να ήταν και το πιο απαιτητικό κομμάτι. Το μόνο ζωντανό πλάσμα με το οποίο μπορούσα να αλληλεπιδράσω ήταν η αγελάδα! Για τα υπόλοιπα, η αλληλεπίδραση γινόταν με το νεκρό σώμα ενός άνδρα, το νεκρό σώμα ενός σκύλου και ένα καμένο δάσος!
«Όμως εκεί ακριβώς είναι που η απομόνωση γίνεται εξαιρετικά δημιουργική.
Ο εσωτερικός μονόλογος μπορεί να αποκτήσει τεράστια δύναμη.»
Νιώθω πολύ τυχερή που είχα την ευκαιρία να εξερευνήσω αυτό το πεδίο μαζί με την Ελένη.
Η «Άγρια» απέσπασε το Βραβείο Καλύτερης Ελληνικής Μικρού Μήκους Ταινίας στο 18ο Psarokokalo ISFF. Τι σημαίνει για εσάς αυτή η αναγνώριση και ποιο είναι το αποτύπωμα που ελπίζετε να αφήσει η ταινία στους θεατές καθώς συνεχίζει το ταξίδι της;
A.L.: Είναι πάντα υπέροχο όταν οι άνθρωποι συγκινούνται από κάτι τόσο οικείο και προσωπικό όσο η «Άγρια». Σημαίνει ότι το κοινό μπορεί να αγγιχτεί από μια μεταφυσική αλλά και ταυτόχρονα σωματική εμπειρία, κι αυτός πιστεύω πως ήταν ο στόχος της Ελένης.
Και φυσικά, καθώς η έμφυλη βία αποτελεί δυστυχώς ένα οικουμενικό ζήτημα, πιστεύω ότι πολλές γυναίκες μπορούν να συνδεθούν με τον χαρακτήρα και να αποκτήσουν μια βαθιά, σωματική κατανόηση της ταινίας. Τη βεβαιότητα ότι δεν είμαστε μόνες.
Συγγραφέας Σουλτάνα Κουμούτση